Vrije Baptisten

De Vrije- of Onafhankelijke baptistengemeenten zijn gemeenten of kerken welke niet tot de Unie van Baptistengemeenten behoren. Een groot deel van hen behoort tegenwoordig tot de ABC Gemeenten.

De Vrije Baptisten kozen er principieel voor niet aangesloten te zijn bij de Unie van Baptistengemeenten, meestal omdat zij meer autonoom wilden zijn. Veelal werden predikanten voor vrije gemeenten aangetrokken welke een opleiding hadden gevolgd aan de Brandpunt Bijbelschool (nu: EBS te Veenendaal) of het Bijbel Instituut België te Heverlee (nu: Evangelische Theologische Faculteit). De Unie van Baptisten heeft een eigen predikantenopleiding. Het verlangen naar autonomie leidde er toe dat de Broederschap van Baptisten gemeenten een organisatie was welke weinig formeel was.

Door de vorming van de ABC Gemeenten is dit duidelijk veranderd; de ABC Gemeenten zijn een formeel kerkgenootschap. Daardoor zijn de meeste 'vrije' gemeenten niet meer als onafhankelijke gemeenten te beschouwen echter wel als autonome gemeenten inzake bestuur van de plaatselijke gemeente e.d.

Theologie

Vrijheid, geloofsdoop en de nadruk op de zelfstandige gemeente. Dat kenmerkt het Baptisme. Dit heeft er ook toe geleid dat Baptistengemeenten en kerken onderling qua opvattingen toch (detail)verschillen kenden maar daar eigenlijk nooit echt een probleem of punt, ten opzichte van elkaar, van hebben gemaakt.

fundamentalisme
In veel Vrije- en onafhankelijke baptistengemeenten werden (en worden) de leerstellige opvattingen van het Amerikaanse 'fundamentalisme' hoog gehouden, mede door het feit dat dit indertijd binnen de Brandpunt Bijbelschool onderwezen werd. Er was (en is) in veel gemeenten een sterke verwachting van de wederkomst van Christus (de "Maranatha-boodschap"). De laatste jaren is er een ontwikkeling gaande welke neigt naar het puriteinse gedachtengoed.

Puriteinen en baptisme
Dr. Henk Bakker, docent aan het Baptistenseminarium te Barneveld, is van mening dat baptisten een puriteinse oorsprong hebben (zie: Baptisme: Zonder doop geen gemeente). Dat gaat inderdaad op voor het Engels-Amerikaanse baptisme, maar geldt niet voor het Nederlandse, Europese, baptisme. Het Nederlandse baptisme komt van oorsprong uit Duitsland. Deze eerste, Nederlandse, baptistengemeenten kunnen zondermeer als 'vrije' baptistengemeenten worden beschouwd.

De puriteinen waren een stroming binnen de anglicaanse kerk en stonden voor een pure, radicale, vorm van christendom. Zij waren vroom maar tegelijkertijd non-conformistisch. Als het nodig was, weigerden puriteinen om zich aan te passen aan de heersende moraal en de verkalkende kerkelijke cultuur. Er was een 'bonte' geloofscultuur, puriteinen kenmerkten zich niet door een specifieke geloofsopvatting maar wel door een verlangen naar een puur geloof, een geloof dat wars was van de hoogkerkelijke tradities en opvattingen. Met Luther en Calvijn geloofden de Puriteinen in de volkomen verdorvenheid van de menselijke natuur en in de redding door genade, door geloof. Hun geloof in het gezag van de Schrift bracht de Puri­teinen tot onderzoek van Gods Woord. De Schriftverklaring werd door hen in ere hersteld. Tevens was er (later) een nadruk op levensheiliging, de heiligingsbeweging ontstond.

Puriteinen in Engeland hebben zich niet massaal afgescheiden van de anglicaanse kerk. Veelal bleven zij vasthouden aan bijvoorbeeld de kinderdoop en de eschatologie zoals deze werd geleerd binnen de anglicaanse kerk. Daar is dan ook het breekpunt met- en het ontstaan van het baptisme; de puriteinen die zich wel hadden afgescheiden kwamen, door het genoemde schriftonderzoek, tot de overtuiging dat kerk en staat gescheiden moesten zijn, dat zij zich moesten laten dopen op geloof en dat gemeenten autonoom moesten zijn: de kenmerken van de baptistenbeweging.

Unie van Baptisten

Een deel van de, in eerste instantie autonome of vrije baptistengemeenten, verbonden zich in 1881 in de Unie van Baptistengemeenten. In de afgelopen eeuwen gebeurde het regelmatig dat een gemeente welke eerst behoorde tot de 'vrije' gemeenten zich aansloot bij de Unie maar ook andersom, Unie-gemeenten traden ook regelmatig úit de Unie en werden 'vrije' gemeenten.

Externe links
Evangelische Theologische Faculteit
Evangelische Bijbelscholen

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License